Μεγάλη Πέμπτη …Σήμερον κρεμάται επί ξύλου!

του Σωτήρη Τζούμα

Την Μ. Πέμπτη αρχίζουν τα περισσότερα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας και η προετοιμασία για το Πάσχα.

Μεγάλη Πέμπτη σήμερα!

Η κορύφωση του θείου Δράματος.Μέρα ιδιαίτερη  που στην Ορθόδοξη πίστη  «τοποθετείται» ο Μυστικός δείπνος του Κυρίου με τους μαθητές του. Δηλαδή αποτελεί την παράδοση τρόπον τινα, του Μυστηρίου  της Θείας Ευχαριστίας.

Ήταν τότε που ο Χριστός παρέθεσε στους μαθητές Του το τελευταίο Δείπνο πριν την σταύρωση!

Ήταν τότε που τους παρέδωσε το Σώμα Του και το Αίμα Του.Ήταν τότε που έθεσε τα θεμέλια της θείας Ευχαριστίας επί της οποίας στηρίζεται η πίστη μας και δια του Κοινού Ποτηρίου συνενώνει τους πιστούς ανά τον κόσμο.

Ο Χριστός τη μοιραία εκείνη ημέρα της προδοσίας, έδωσε  το ψωμί στους μαθητές του και τους είπε: «Λάβετε, φάγετε, τούτο εστί το Σώμα μου, το υπέρ υμών κλώμενον εις άφεσιν αμαρτιών».

Μετά το δείπνο, έλαβε το ποτήρι με το κρασί και είπε: «Πίετε εξ αυτού πάντες. Τούτο εστί το Αίμα μου, το της Καινής Διαθήκης, το υπέρ υμών εκχυνόμενον εις άφεσιν αμαρτιών».

Ένα ακόμη σπουδαίο γεγονός της ημέρας είναι η Προσευχή του Κυρίου στο Όρος των Ελαιών και η Προδοσία του Ιούδα, που θα μένει για πάντα ως η προδοσία του ευεργετηθέντος αχαρίστου.

Αλλά το πιο σημαντικό γεγονός της ημέρας είναι  η πορεία προς τον Γολγοθά και η Τελετή της Σταύρωσης .

Το πρωί κάθε  Μεγάλη Πέμπτη γίνεται η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Το βράδυ ψάλλεται ο όρθρος της Μεγάλης Παρασκευής και διαβάζονται τα 12 Ευαγγέλια. Ανάμεσα στο 5ο και 6ο ψάλλεται το αντίφωνο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…» και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς εντός του ναού, εις αναπαράσταση της πορείας προς Γολγοθά! .

Την Μ. Πέμπτη αρχίζουν τα περισσότερα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας και η προετοιμασία για το Πάσχα.

«…Η εξαιρετική ιερότητα των όσων τελούνται στις λειτουργίες της Μ. Πέμπτης και του Μ. Σαββάτου,, προσδίδει κατά τη λαϊκή πίστη, σε όλα τα αντικείμενα της λατρείας, (ύψωμα, λάδι, λουλούδια, κεριά) ξεχωριστή θεία δύναμη.

Έτσι, το ύψωμα της Μεγάλης Πέμπτης, οι γυναίκες σε πολλά μέρη της εβδομάδας, το βάζουν σε ένα σακουλάκι που έχει μέσα λουλούδια και το φυλάγουν πίσω από τα εικονίσματα για θεραπευτικές χρήσεις…» λέει ο μεγάλος λαογράφος Γ. Μέγας .

Υπάρχει η κοινή πίστη ότι οι ψυχές των νεκρών την Μεγάλη Πέμπτη, όταν ο Σωτήρας κατεβαίνει στον Αδη, λυτρώνονται και ξανασαίνουν. Για αυτό και οι συγγενείς τους την ημέρα αυτή, ή τις επόμενες, επισκέπτονται τα νεκροταφεία και αφήνουν πάνω στους τάφους προσφορές ή μοιράζουν στη μνήμη τους τροφές.

Στην Κρήτη χωρίς ιδιαίτερες τυποποιημένες τελετουργίες αρχινούσε ο θρήνος , τα θυμιάματα και το μοιρολόι που συνήθως ήταν αυτοσχέδιο σαν μια λυπητερή μαντινάδα.

…Σήμερον μαύρος ουρανός,σήμερον μαύρη μέρα,

σήμερον εσταυρώσανε,τον πάντων βασιλέα.